Image

Fietsen voor nooduitgangen: hoe krijg je ze weg?

Op woensdag 24 juni presenteerden studenten Toegepaste Psychologie van de Hogeschool van Amsterdam hun onderzoek naar het probleem van geparkeerde fietsen voor nooduitgangen. Werkt een waarschuwende sticker? Of werk iets anders beter? Je leest het hier!
Dat het fietsprobleem hoog op de agenda staat bij veel partijen, laat de hoge opkomst bij de bijeenkomst wel zien. Alle drie de leden van het Dagelijks Bestuur van Stadsdeel Centrum zijn bijvoorbeeld aanwezig om de resultaten van de studenten te zien, evenals een kwaliteitsmanager brandveiligheid van de Brandweer Amsterdam Amstelland, en verschillende andere partijen die zich bezighouden met fietsbeleid in Amsterdam. Dit project werd opgezet en gecoördineerd door Academie van de Stad, een stichting die maatschappelijke vraagstukken koppelt aan het hoger onderwijs.
 
‘Je hoeft hier maar om je heen te kijken en je snapt het probleem van geparkeerde fietsen. Maar in het geval van nooduitgangen is het probleem helemaal urgent: nooduitgangen moeten bruikbaar zijn. Ik hoop dat jullie goede ideeën hebben!’, spreekt lid van het Dagelijks Bestuur Centrum en portefeuillehouder fiets Jeanine van Pinxteren de studenten toe.
 
Sticker
Om dit probleem aan te pakken, liet Stadsdeel Centrum een sticker ontwerpen. Deze sticker bevat een afbeelding en de tekst ‘Uitgang vrijhouden’ en zou op alle nooduitgangen geplakt worden. ‘De studenten hebben deze interventie meegenomen in hun onderzoek’, licht de docent toe, ‘werkt die sticker nou echt? Of moet er wellicht nog een andere interventie komen?’ Studenten toegepaste psychologie onderzochten hoe ze bewust en onbewust gedrag kunnen beinvloeden om er voor te zorgen dat mensen in de toekomst geen fiets meer voor nooduitgangen parkeren.
 
Uitkomsten
Wat uit alle presentaties bleek is dat de tekst van de sticker duidelijk is. De kleur, die nu groen is, zou echter naar een andere kleur veranderd moeten worden. ‘Respondenten gaven aan dat groen staat voor iets positiefs. Maar dat is dit niet. Ze gaven de suggestie om hem bijvoorbeeld rood te maken, omdat dat gevoelens van gevaar oproept ’, legt een student uit. Ook zou het duidelijker zijn als er een fiets op de sticker zou worden afgebeeld. De studenten namen interviews en enquêtes af waar dit uit bleek.
 
Een aantal groepen gaf aan dat het naast het gebruik van de stickers nog andere interventies nodig waren. Deze interventies baseerden de studenten op literaire inzichten, nachtelijke observaties en praktijkonderzoek. ‘Mensen nemen het gedrag van anderen over. Als er fietsen voor een nooduitgang staan, zal de fietser niet letten op de nooduitgang, maar op het feit dat er al fietsen staan. Zijn of haar fiets wordt er dan bijgezet. Daarom moeten er geen fietsen staan, zodat het ‘slechte voorbeeld’ verdwijnt.’ De studenten suggereren daarom dat fietsen voor nooduitgangen weggeknipt moeten worden.
 
Andere studenten ontwierpen een storyboard voor een reclamespot en weer een groep raadde een postercampagne aan. Hierop wordt een nooduitgang afgebeeld met de aangepaste sticker en géén fietsen. ‘Zo verander je descriptieve norm en geef je het goede voorbeeld. Als andere mensen hun fietsen daar niet parkeren, waarom zou jij het dan wel doen?’, legt een student uit.
 
Ervaringen
‘Ontzettend leuke, goede presentaties. De sticker is met goede argumenten ontworpen, maar als het in de praktijk niet helemaal blijkt te werken is dat goede reden om hem nog aan te scherpen!’ zegt beleidsadviseur Stadsdeel Centrum en in dit project de opdrachtgever. ‘Dit is duidelijk een verdergaande discussie. Jullie bieden heel interessante verschillende oplossingen, maar ze hebben toch genoeg overeenkomst om nu in een verder advies mee te nemen!’, complimenteert Jeanine van Pinxteren de studenten. Voorzitter Dagelijks Bestuur Boudewijn Oranje, voegt daaraan toe: ‘Ik vind het ook heel leuk om wat te leren over gedragsbeïnvloeding. Als we die inzichten combineren komen we weer een stap verder!'